Nội dung chính
Thuốc GLP‑1 như semaglutide và tirzepatide đang mở ra một kỷ nguyên mới trong điều trị béo phì, nhưng thành công bền vững chỉ đến khi bạn kết hợp chúng với lối sống lành mạnh.
Tổng quan về thuốc GLP‑1 trong điều trị béo phì
Semaglutide (Ozempic, Wegovy) và tirzepatide (Mounjaro, Zepbound) là các chất chủ vận thụ thể GLP‑1, giúp giảm cảm giác thèm ăn, làm chậm rỗng dạ dày và cải thiện chuyển hóa glucose. Các nghiên cứu lớn như STEP 1 và SURPASS cho thấy người dùng có thể giảm từ 10‑20% trọng lượng cơ thể so với nhóm dùng giả dược.
1. Kiểm tra sức khỏe tổng quát trước khi bắt đầu
Trước khi kê đơn, bác sĩ cần đánh giá đầy đủ tiền sử bệnh, nguy cơ tim mạch, chức năng gan‑thận, rối loạn chuyển hóa và tình trạng tâm lý. Quy trình này giúp xác định liều tối ưu và giảm thiểu rủi ro.
2. Đặt mục tiêu sức khỏe, không chỉ số cân
Mục tiêu chính nên là cải thiện các chỉ số sinh lý: đường huyết, huyết áp, lipid máu và giảm nguy cơ tim mạch. Đồng thời, tập trung vào năng lực thể lực, chất lượng giấc ngủ và tinh thần ổn định.
3. Xây dựng mối quan hệ lành mạnh với thực phẩm
GLP‑1 giảm cảm giác thèm ăn, nhưng bạn vẫn cần duy trì niềm vui ăn uống và tránh thiếu dinh dưỡng. Hợp tác với chuyên gia dinh dưỡng để thiết kế thực đơn cân bằng, giàu protein và chất xơ.
4. Kết hợp vận động thể chất đều đặn
Hoạt động thể lực không thể thay thế bằng thuốc. Khuyến cáo ít nhất 150 phút/tuần hoạt động vừa (đi bộ nhanh, bơi, đạp xe) và 2 buổi tập sức mạnh (tạ, dây kháng lực) để duy trì khối cơ và tăng cường trao đổi chất.
5. Bảo vệ cơ và xương trong quá trình giảm cân
Giảm cân nhanh có thể gây mất cơ và mật độ xương. Đảm bảo tiêu thụ protein 1‑1,2 g/kg/ngày và thực hiện các bài tập tăng sức mạnh. Kiểm tra mật độ xương định kỳ ở những người có nguy cơ cao.
6. Chọn thực phẩm giàu dinh dưỡng, tối ưu khẩu phần
Ưu tiên rau xanh, trái cây ít đường, đậu, ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm giàu chất xơ. Các món súp, canh, hầm ít dầu mỡ giúp tiêu hoá dễ dàng và cung cấp đủ vi chất. Sinh tố từ rau bina, hạt chia và sữa thực vật không đường là lựa chọn tốt.
7. Quản lý và giảm thiểu tác dụng phụ
Buồn nôn, no sớm, táo bón hoặc tiêu chảy thường xuất hiện trong giai đoạn khởi đầu. Ăn chậm, chia nhỏ bữa, tránh thực phẩm nhiều dầu mỡ và uống đủ nước sẽ giảm bớt các triệu chứng. Nếu buồn nôn kéo dài, bác sĩ có thể kê thuốc chống nôn.
8. Ngủ đủ và kiểm soát căng thẳng
Thiếu ngủ và stress làm tăng hormone ghrelin, kích thích cảm giác đói. Đặt mục tiêu ngủ 7‑8 giờ mỗi đêm và thực hành các kỹ thuật thư giãn như thiền, hít thở sâu hoặc viết nhật ký. Khi cần, hãy tìm đến chuyên gia tâm lý để hỗ trợ.
DS. Hoàng Vân