Nội dung chính
Giới thiệu
Việc một sinh viên 20 tuổi phải mang bình khí cười khi tới khám sức khỏe tâm thần là dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng về nghiện chất gây hưng phấn. Bài viết phân tích hành trình nghiện, những biểu hiện nguy hiểm và quá trình điều trị thành công tại Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai.
Lý lịch và nguồn gốc nghiện
Tiểu sử bệnh nhân
Đây là một nữ sinh viên năm nhất, bắt đầu tiếp xúc với khí nitrous oxide (N2O) – còn gọi là “bóng cười” – từ thời trung học cơ sở. Ban đầu chỉ thử vài lần trong các buổi tụ tập bạn bè, nhưng dần trở thành thói quen hằng ngày khi lên trung học phổ thông và cuối cùng là ở đại học.
Quá trình gia tăng liều lượng
Ban đầu mỗi lần dùng 1–2 quả, sau đó tăng dần lên 10–20 quả mỗi ngày. Khi các bình nhỏ không còn đủ, cô chuyển sang dùng bình khí lớn và mua các bình mini để giấu trong balo, tránh sự phát hiện của gia đình. Tần suất sử dụng tăng từ một bình mỗi tuần lên một bình mỗi 1–2 ngày.
Triệu chứng và hậu quả sức khỏe
Cô xuất hiện các dấu hiệu tê bì tay chân, trầm cảm, lo âu và rối loạn tâm thần. Khi nhập viện, bác sĩ ghi nhận bệnh nhân đã lệ thuộc N2O trong 6–7 năm, gây tổn thương não và tủy sống. Các biểu hiện bao gồm:
- Thiếu cảm giác ở chi
- Yếu liệt nhẹ
- Rối loạn vận động và giảm khả năng tập trung
- Nguy cơ ngạt thở và suy tim trong trường hợp dùng liều cao
Quá trình điều trị
Bác sĩ Lê Thị Phương Thảo (Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai) và đội ngũ chuyên gia đã thực hiện một phác đồ đa dạng bao gồm:
- Sử dụng thuốc hỗ trợ giảm thèm và ổn định tâm trạng.
- Trị liệu tâm lý cá nhân và nhóm.
- Can thiệp kích thích từ trường xuyên sọ (rTMS) cho các trường hợp nặng.
- Giám sát chặt chẽ của gia đình trong suốt quá trình hồi phục.
Sau 6 tháng điều trị, bệnh nhân giảm đáng kể cảm giác thèm, ngừng sử dụng bình khí và tiếp tục theo dõi sức khỏe định kỳ.
Cảnh báo về nguy cơ của khí cười
Khí nitrous oxide là chất gây hưng phấn ngắn hạn, tạo cảm giác cười không kiểm soát trong vài phút. Tuy nhiên, lạm dụng lâu dài có thể:
- Gây tổn thương não và tủy sống, dẫn đến tê bì, yếu liệt.
- Gây suy giảm trí nhớ, giảm khả năng tập trung.
- Nguy cơ ngạt thở, rối loạn tim mạch, thậm chí tử vong.
Theo Tiến sĩ Lê Thị Thu Hà, Trưởng phòng Rối loạn sử dụng chất và hành vi, đa số bệnh nhân nhập viện ở giai đoạn nặng và cần thời gian điều trị kéo dài.
Lời khuyên cho phụ huynh và cộng đồng
• Theo dõi các biểu hiện bất thường như thay đổi hành vi, thèm khí cười, tê bì chi.
• Không xem “bóng cười” là hình thức giải trí vô hại; nếu phát hiện cần can thiệp sớm.
• Hỗ trợ người thân trong quá trình điều trị bằng cách duy trì môi trường ổn định và khuyến khích tham gia trị liệu.
Việc nâng cao nhận thức và giáo dục cộng đồng về nguy cơ nghiện khí cười là chìa khóa ngăn ngừa những trường hợp nghiêm trọng như câu chuyện trên.