Nội dung chính
Giới thiệu
Nguyễn Thị Quế, họa sĩ sơn mài lâu năm, đã tạo nên một dấu ấn không thể nhầm lẫn trong giới mỹ thuật Thủ đô. Với hơn bốn thập kỷ cống hiến, bà mang đến những tác phẩm vừa giản dị vừa sâu lắng, phản ánh tình yêu bền bỉ với chất liệu truyền thống.
Phong cách và chủ đề tranh
Bà tập trung vào hai mảng chủ đề chính: tĩnh vật và chân dung phụ nữ, trẻ em. Thay vì theo đuổi xu hướng thời sự hay phá cách hình thức, Quế chọn vẽ những vật gần gũi – hoa sen, bình gốm Lý‑Trần, hay những cô bé miền cao – để tạo nên một không gian tĩnh lặng, thiền định.
Thế giới tĩnh vật
30 bức tranh trong triển lãm “Sơn mài Nguyễn Thị Quế” thể hiện sự kết hợp có chủ ý giữa hoa Việt và đồ gốm thời Lý‑Trần, tạo nên một đối thoại tinh tế giữa mỹ cảm và lịch sử. Màu sắc được tối giản, chỉ dùng những mảng màu nền và chi tiết nổi bật, khiến chất liệu sơn mài hiện lên trong trạng thái gần như thiền định.
Chân dung và sinh hoạt
Ở phần chân dung, bà không chú trọng tả thực mà truyền tải cảm xúc sâu lắng. Nhân vật thường xuất hiện trong trạng thái trầm lặng, gắn bó với thiên nhiên – từ tiếng khèn Mông ở miền núi tới sắc lam sương mù Sa Pa. Những chi tiết này làm tăng tính biểu tượng và gợi lên câu chuyện văn hoá riêng.
Đánh giá của chuyên gia
Họa sĩ‑phê bình Nguyễn Quân nhận định: “Ở hàng cao của họa pháp sơn mài, trên hàng đầu của thể loại tĩnh vật ở Việt Nam, Nguyễn Thị Quế là một trường hợp đặc biệt. 40 năm kiên trì, bà đã tạo nên những tác phẩm xuất chúng dù số lượng không nhiều.”
Nhà nghiên cứu Vũ Huy Thông nhấn mạnh: “Các bức tranh của bà duy trì tính tiếp nối truyền thống Đông Dương (1925‑1945) nhưng đồng thời mang một sức sống phi thời gian, thể hiện qua những bình gốm, hoa mẫu đơn, và những khuôn mặt miền cao.”
Tiểu sử và hành trình nghệ thuật
Nguyễn Thị Quế sinh năm 1952 tại Ái Mộ, Gia Lâm, Hà Nội. Bà theo học tại Trường Cao đẳng Mỹ thuật Việt Nam và Đại học Mỹ thuật, tích lũy hơn 12 năm kiến thức trước khi ra trường. Suốt hơn nửa thế kỷ, bà công tác tại Trường Nghệ thuật Tây Bắc, Cung Thiếu nhi Hà Nội, Đại học Mở và Công ty Mỹ thuật Quốc gia, luôn gắn bó với sơn mài.
Dù gặp khó khăn về kinh tế và vai trò gia đình, Quế vẫn tham gia nhiều triển lãm trong nước và quốc tế, bao gồm Fuzhou International Lacquer Art Biennial (2016) và các hội chợ nghệ thuật tại Pháp, Nhật Bản. Tên tuổi bà đã được ghi nhận trong các tài liệu như “Tác giả tác phẩm hội họa điêu khắc nữ nghệ sĩ Việt Nam thế kỷ XX” (2003) và “Nữ nghệ sĩ tạo hình Việt Nam” (2023).
Kết luận và suy ngẫm
Sơn mài Nguyễn Thị Quế không chỉ là một hình thức nghệ thuật mà còn là câu chuyện của sự kiên nhẫn, tinh tế và lòng yêu thương vô hạn. Những bức tranh của bà mời gọi người xem dừng lại, lắng nghe tiếng khèn của núi rừng và cảm nhận nhịp điệu chậm rãi của đời sống truyền thống.
Hãy khám phá thêm các tác phẩm của bà, và chia sẻ cảm nhận của bạn về vẻ đẹp bền bỉ của nghệ thuật Việt Nam.
Việt Linh